علت ضربه نزدن دریل چکشی و راهکار رفع آن + راهنمای صوتی | آموزشگاه طباطبایی

مقدمه

خیلی وقت‌ها وسط سوراخ‌کاری بتن یا دیوار، متوجه می‌شید که دریل چکشی‌تون دیگه ضربه نمی‌زنه و فقط داره می‌چرخه، بدون اینکه پیشرفتی توی سوراخ‌کاری داشته باشید. من عباس طباطبایی هستم، با بیش از ۲۰ سال سابقه در تعمیر ابزار برقی و بنیان‌گذار آموزش تعمیرات ابزار طباطبایی با مجوز رسمی از سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای کشور. توی این مطلب، که نسخه صوتی‌اش رو هم آماده کردیم، می‌خوام خیلی ساده براتون بگم چرا دریل چکشی ضربه نمی‌زنه و چطور می‌تونید این مشکل رو حل کنید.

تفاوت ضربه زدن دریل چکشی با دریل بتن کن

تفاوت بسیار زیادی بین این دو دستگاه وجود دارد. ضربه در دریل های چکشی با ایجاد اصطکاک انجام میگیرد ولی در دریل های بتن کن با پیستون و ضربه زن. در این مقاله دلایل ضربه نزدن دریل چکشی گفته میشود و علت ضربه نزدن دریل بتن کن نیز در مقالاتی دیگر توضیح داده شده. برای درک بهتر کارکرد این دستگاه، چند عدد از تصاویر کتاب راهنمای جامع مکانیزم ابزارآلات صنعتی استفاده میکنم.

در تصویر بالا عکس وسط یک عدد چرخ دنده دریل چکشی را مشاهده میکنید که دارای زایده هایی در وسط است و در تصاویر کناری نیاز مشابه همان زایده ها را مشاهده میکنید. در برخی از دریل ها دنده چکشی ثابت همانند تصویر سمت راست بر روی فلنج قرار میگیرد و در برخی دیگر که بیشتر در دریل های گیربکسی مشاهده کرده ام دنده ای همانند تصویر سمت چپ در داخل پوسته گیربس تعبیه می شود.

زوایا و نحوه قرارگیری این آج ها همانند تصویر قبل است. در نظر بگیرید آج های پایین به صورت ثابت قرار گرفته و آج های بالایی از روی آنها عبور کرده و تماس بین آنها برقرار است. با رفتن این آج ها در یکدیگر و خروج آنها یک میلی متر حرکت به وجود می آید و این همان ایجاد ضربه در دریل های چکشی است. در ویس موجود در مقاله این قسمت را روانتر برایتان توضیح میدهم.

مکانیزم ضربه دریل چکشی چطور کار می‌کند؟

دریل چکشی علاوه بر چرخش معمولی، یه مکانیزم داخلی داره که با کمک دو صفحه دندانه‌دار، حرکت ضربه‌ای کوچیک و سریع به مته اضافه می‌کنه. همین ضربه‌های پیاپیه که کمک می‌کنه مته راحت‌تر توی بتن یا سنگ فرو بره. وقتی این مکانیزم درست کار نکنه، دریل فقط می‌چرخه ولی توی سطوح سخت پیشرفتی نداره.

علت ضربه نزدن دریل چکشی

توی این سال‌ها، اکثر دریل‌های چکشی‌ای که برای همین مشکل به کارگاه یا آموزشگاهم آوردن،یا از آنها آموزش تهیه کردم و در دوره آموزشی تعمیر ابزارهای برقی بادی شارژی قرار داده ام، یکی از این دلایل رو داشتن:

۱. تنظیم نبودن دریل روی حالت چکشی

ساده‌ترین و رایج‌ترین دلیل اینه که دستگاه اصلاً روی حالت چکشی تنظیم نشده. اکثر دریل‌های چکشی یه حلقه یا دکمه انتخاب حالت دارن که باید روی نماد چکش قرار بگیره. در بسیاری از مواقع این کلید از داخل گیر میکنه.

۲. فرسودگی صفحات دندانه‌دار مکانیزم ضربه

بعد از مدت‌ها استفاده، دندانه‌های این صفحات ساییده و صاف می‌شن و دیگه نمی‌تونن حرکت ضربه‌ای درستی تولید کنن. این یکی از شایع‌ترین علت‌های ضربه نزدن دریل چکشی در دستگاه‌های پرکاره. اصطکاک در این قسمت زیاده  اگر این دندانه ها خشک از روی همدیگه رد بشن خیلی زود صاف میشن. بهتره همیشه سر وقت دستگاه رو سرویس کنید که محفظه گیربکس خالی از گریس نباشه.

نکته مهم:

مته ها فقط در جهت چرخش عقبه های ساعت براده برداری میکنند. این آج ها نیز برای کار در این جهت طراحی شده اند. اگر در جهت چرخش معکوس این آج ها با یکدیگر تماس داشته باشند به سرعت از بین می روند. به طراحی آج ها در تصویر مربوطه با دقت نگاه کنید.

۳. استفاده از مته نامناسب

استفاده از مته معمولی به‌جای مته مخصوص دیوار باعث می‌شه حتی اگه مکانیزم ضربه سالم باشه، نتیجه کار ضعیف به نظر برسه.

بین مته هایی که در تصویر پایین نمایش داده شده، مته های مخصوص مصالح ساختمانی از جمله کچ، کاشی، آجر یا بتن در قسمت سرمته که با دایره مشخص شده، دارای یک الماسه می باشند.

۴. فرسودگی دنده‌های داخلی گیربکس

دنده‌هایی که نیروی موتور رو به مکانیزم ضربه منتقل می‌کنن، با گذشت زمان ساییده می‌شن و بخشی از قدرت ضربه از بین می‌ره.

۵. مشکل در کلاچ یا مکانیزم قفل حالت چکشی

بعضی دریل‌ها یه مکانیزم قفل دارن که باید کاملاً جا بیفته تا حالت چکشی فعال بشه؛ اگه این قفل به‌درستی درگیر نشه، دستگاه فقط می‌چرخه.

۶. فشار ناکافی هنگام کار

مکانیزم ضربه در خیلی از دریل‌ها فقط زمانی فعال می‌شه که مته با فشار کافی به سطح کار چسبیده باشه. فشار کم باعث می‌شه ضربه به‌طور کامل احساس نشه.

7.پایین آمدن سرعت چرخش موتور

رابطه مستقیمی بین سرعت چرخش موتور با تعداد ضربه یک دریل چکشی وجود دارد. هر چه این آج ها با سرعت بیشتری از روی یکدیگر عبور کنند میزان ارتعاش و ضربه بالاتر میرود. دلایل زیادی برای کاه سرعت موتور وجود دارد که بسیاری از آنها را در مقالات دیگر سایت توضیح داده ام.

راهکارهای رفع ضربه نزدن دریل چکشی

حالا که علت‌ها رو ساده براتون گفتم، بریم سراغ راهکارهایی که خودم توی کارگاه انجام می‌دم:

۱. تنظیمات دستگاه را چک کنید

• حلقه یا دکمه انتخاب حالت رو پیدا کنید و مطمئن بشید دقیقاً روی نماد چکش قرار گرفته.
• بعضی مدل‌ها بین دو حالت باید کامل بچرخن تا قفل بشن؛ کمی حلقه رو به عقب و جلو حرکت بدید تا جا بیفته.

۲. مته مناسب استفاده کنید

برای سوراخ‌کاری بتن و سنگ، حتماً از مته مخصوص مصالح ساختمانی استفاده کنید، نه مته معمولی فلز یا چوب. یه راهکار هم تو ویس گفتم. اصولی نیست ولی خیلی خوبه

۳. فشار کافی وارد کنید

دریل رو صاف و عمود روی سطح کار نگه دارید و فشار متعادلی بهش وارد کنید تا مکانیزم ضربه فعال بشه؛ فقط دقت کنید فشار بیش از حد هم به دستگاه آسیب می‌زنه.

۴. بررسی و تعویض صفحات مکانیزم ضربه

اگه بعد از چک کردن تنظیمات و مته، باز هم ضربه نمی‌زد، احتمالاً صفحات دندانه‌دار داخلی ساییده شدن و نیاز به تعویض دارن. این بخش نیاز به باز کردن دستگاه داره و بهتره توسط فرد متخصص انجام بشه.

۵. بررسی دنده‌های گیربکس توسط متخصص

اگه مشکل از دنده‌های داخلی گیربکس باشه، تشخیص و تعویضشون نیاز به تجربه و تجهیزات مخصوص داره؛ خودتون سعی نکنید این بخش رو باز کنید.

راهنمای صوتی

برای اونایی که دوست دارن به‌جای خوندن، گوش بدن، نسخه صوتی همین آموزش رو هم آماده کردیم؛ توضیح ساده و کاربردی علت ضربه نزدن دریل چکشی و راهکارهای رفعش، دقیقاً همون‌طور که توی کارگاه به شاگردام یاد می‌دم.

پرسش‌های متداول

چطور بفهمم دریلم روی حالت چکشی تنظیم شده یا نه؟

روی حلقه انتخاب حالت، معمولاً یه نماد مته ساده و یه نماد چکش کنار مته وجود داره؛ باید مطمئن بشید نشانگر دقیقاً روی نماد چکش قرار گرفته.

آیا همه دریل‌ها قابلیت چکشی دارن؟

نه، فقط دریل‌هایی که به‌طور مشخص «دریل چکشی» یا «دریل بتن‌کن» معرفی می‌شن این قابلیت رو دارن؛ دریل‌های معمولی فقط می‌چرخن.

آیا خودم می‌تونم مکانیزم ضربه رو تعمیر کنم؟

چک کردن تنظیمات و مته رو خودتون می‌تونید انجام بدید، اما باز کردن و تعویض صفحات داخلی مکانیزم ضربه نیاز به تخصص داره و بهتره به مرکز تعمیر معتبر سپرده بشه. تو نمونه آموزش های رایگان اپلیکیشن ابزار طباطبایی ویدیو آموزشی از تعمیر دریل داریم. اگه دوست داشتی اپلیکیشن رو نصب کن روی گوشیت و ببین.

چرا دریل چکشی من روی بتن خیلی ضعیف عمل می‌کنه؟

معمولاً یا مته نامناسبه، یا فشار کافی وارد نمی‌کنید، یا مکانیزم ضربه دچار فرسودگی شده؛ هر سه مورد رو یکی‌یکی بررسی کنید.

هر چند وقت یک‌بار باید مکانیزم ضربه دریل رو سرویس کرد؟

برای استفاده حرفه‌ای و پرکار، سالی یک‌بار بازدید و گریس کاری مکانیزم ضربه توصیه می‌شه؛ برای استفاده خانگی هر یک تا دو سال کافیه.

سخن پایانی

ضربه نزدن دریل چکشی اگه به‌موقع بررسی و رفع بشه، مشکل بزرگی نیست؛ ولی اگه نادیده گرفته بشه، می‌تونه به فرسودگی بیشتر گیربکس ختم بشه. اگه بعد از این راهکارها هنوز مطمئن نیستید یا نیاز به آموزش عملی تعمیر ابزار برقی دارید، می‌تونید با آموزشگاه تعمیرات ابزار طباطبایی، دارای مجوز رسمی از سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای کشور، تماس بگیرید تا در دوره‌های آموزشی یا خدمات تعمیر همراهتون باشیم.