مقدمه
دریل شارژی یک اصطلاح اشتباه است. نام اصلی این دستگاه دریل پیچگوشتی شارژی است مه مکانیزمی کاملا متفاوت با دریل دارد. اگر کتاب راهنمای جامع مکانیزم ابزارآلات صنعتی را مطالعه کرده باشید تفاوت این دو دستگاه ریز به ریز توضیح داده شده. بخاطر راحتی در سرچ کاربران از این پس در این مقاله ما نیز از نام دریل شارژی استفاده میکنیم.دریل در نمونه های شارژی یکی از پرکاربردترین ابزارهایی هست که توی خونه و کارگاه ازش استفاده میکنیم، ولی خیلی از ما دقیق نمیدونیم چطور ازش نگهداری کنیم یا وقتی مشکلی پیش میاد، باید چیکار کنیم. من عباس طباطبایی هستم، با بیش از ۲۰ سال سابقه در تعمیر ابزار برقی و بنیانگذار آموزشگاه تعمیرات ابزار طباطبایی با مجوز رسمی از سازمان آموزش فنی و حرفهای کشور. توی این مطلب، که نسخه صوتیاش رو هم آماده کردیم، میخوام یه راهنمای کامل و ساده از تعمیر دریل شارژی بهتون بدم؛ از شناخت اجزای دستگاه تا نگهداری درست و تشخیص اینکه کِی خودتون میتونید مشکل رو حل کنید و کِی باید سراغ متخصص برید.
اجزای اصلی دریل شارژی را بشناسید
قبل از هر چیز، خوبه بدونید دریل شارژی از چند بخش اصلی تشکیل شده؛ همین شناخت ساده کمک میکنه راحتتر مشکل رو تشخیص بدید:
- باتری: منبع تأمین انرژی دستگاه که با شارژ و دشارژ مکرر، کمکم ظرفیتش کم میشه. تو این مورد چند مقاله مفصل تو سایت داریم. بهتون پیشنهاد میکنم که از بخش مقالات اون مطالب را هم مطالعه فرمایید.
- موتور: قلب دریل که با کمک ذغال، حرکت چرخشی تولید میکنه. در برخی مدل ها از موتورهای براشلس استفاده شده که در این مورد نیز مقالات کاملی در سایت درج شده.
- گیربکس: مجموعه چرخ دندههایی که سرعت و گشتاور موتور رو تنظیم میکنه. در اغلب دریل پیچگوشتی های شارژی از گریبکس خورشیدی استفاده شده که بزرگترین تفاوت دریل با پیچگوشتی در نمونه های برقی، بادی یا شارژی می باشد.
- کلید و مدار کنترل: بخشی که سرعت و روشن/خاموش شدن دستگاه رو مدیریت میکنه.
مشکلات رایج دریل شارژی
توی این ۲۰ سال، اکثر دریلهای شارژیای که برای تعمیر به آموزشگاه یا کارگاهم آوردن، یکی از این مشکلات رو داشتن:
۱. ضعیف شدن یا افت قدرت دریل شارژی
معمولاً به فرسودگی باتری، ذغال موتور یا ساییدگی گیربکس برمیگرده. این مشکل رو توی مطلب جداگانهای هم بهطور کامل توضیح دادیم.
۲. داغ کردن ابزار شارژی
کار مداوم بدون استراحت، گرفتگی منافذ تهویه یا اضافهبار روی موتور، از دلایل اصلی داغ کردن دریل شارژیه. بخاطر اینکه در موتورهای اغلب ابزارهای شارژی به جای استاتور آهنربا وجود دارد، قرار دادن بدنه این دستگاه در معرض براده آهن باعث جذب آنها به موتور شده و یکی از عوامل داغ کردن و سوختن موتور می باشد.
۳. جرقه زدن ذغال دریل شارژی
فرسودگی ذغال، کثیف شدن کموتاتور یا ضعیف شدن فنر ذغال، معمولاً باعث جرقه زدن دریل حین کار میشه.
۴. شارژ نگرفتن باتری ابزار شارژی
این مشکل میتونه از خود باتری، شارژر یا حتی سوکت اتصال باشه؛ گاهی هم فقط تماس کثیف پایههای شارژر مقصره. یه آموزش رایگان از تعمیر باتری دریل شارژی تو اپلیکیش ابزار طباطبایی هست که میتونید اطلاعاتتون رو در مورد باتری خیلی بالاتر ببرید.
۵. خاموش شدن ناگهانی دریل شارژی حین کار
بیشتر دریلهای جدید سیستم محافظ حرارتی یا محافظ اضافهبار دارن که با داغ شدن زیاد یا فشار زیاد، خودکار خاموش میشن؛ این یعنی دستگاه داره از خودش محافظت میکنه.
6.علت جرقه زدن موتور دریل شارژی هنگام رها کردن کلید چیست؟
یه توضیح مختصر اینجا برات مینویسم و تو ویسی که همراه همین مقاله هست مفصل توضیح میدم. وقتی کلید دریل شارژی رو رها میکنی یه جرقه بزرگ در قسمت زغال موتور از دریچه ورودی هوای دستگاه مشاهده میکنید. این دلیل بر خرابی موتور نیست. این جرقه بخاطر ترمز جریان معکوس هست که کلید روی موتور میفرسته. انواع مختلف هم داره. تو بعضی مدل ها کلید یه جریان معکوس رو موتور میفرسته. یعنی در کسری از ثانیه پلاریته رو تغییر میده. تو بعضی مدل های دیگه یه اتصال کوتاه لحظه ای ایجاد میکنه. این کار بخاطر ایمنی کاربر و افزایش طول عمر گیربکس انجام میشه.
نکات نگهداری روزانه و دورهای دریل شارژی
با رعایت چند نکته ساده، میتونید عمر دریل شارژیتون رو چند برابر کنید:
- بعد از هر کار، گرد و غبار روی بدنه و منافذ تهویه رو با برس نرم یا هوای فشرده تمیز کنید.
- باتری رو در دمای معمولی نگهداری کنید و از شارژ کامل خالی شدن یا گذاشتن طولانی روی شارژر پرهیز کنید.
- همیشه از شارژر اصلی و استاندارد استفاده کنید.
- هر چند وقت یکبار، ذغال موتور و فنر پشت اون رو بررسی کنید.
- از مته و سرمته مناسب با جنس کار استفاده کنید تا فشار اضافهای به موتور و باتری وارد نشه.
- در کارهای طولانی، هر ۱۵ تا ۲۰ دقیقه به دستگاه استراحت بدید.
کِی خودتان میتوانید مشکل را حل کنید و کِی نه؟
بعضی از مشکلات دریل شارژی خیلی ساده هستن و با یه پیچگوشتی و کمی دقت خودتون میتونید حلشون کنید؛ مثل تمیزکاری منافذ تهویه، تعویض باتری استاندارد یا تعویض ذغال موتور اگه دسترسی راحت داشته باشه.
اما اگه با مشکلاتی مثل خرابی گیربکس، آسیب داخلی موتور، اتصالی مدار کنترل یا خرابی سلولهای باتری روبهرو هستید، حتماً باید به یک تعمیرکار متخصص مراجعه کنید؛ چون این بخشها نیاز به تجهیزات و دانش فنی دارن و دستکاری اشتباه میتونه آسیب رو بیشتر کنه.
چکلیست قبل از بردن دریل به تعمیرگاه
- مطمئن بشید باتری کاملاً شارژه و مشکل از خالی بودن باتری نیست.
- منافذ تهویه رو یکبار تمیز کنید تا مطمئن بشید مشکل از گرفتگی نبوده.
- علائم دقیق مشکل رو یادداشت کنید (کِی اتفاق میافته، چه صدایی میده، چه بویی حس میکنید).
- مدل دقیق دریل و در صورت امکان تاریخ خرید رو همراه داشته باشید تا تشخیص و تهیه قطعه یدکی راحتتر باشه.
راهنمای صوتی
برای اونایی که دوست دارن بهجای خوندن، گوش بدن، نسخه صوتی همین راهنمای جامع تعمیر دریل شارژی رو هم آماده کردیم؛ دقیقاً همونطور که توی کارگاه به شاگردام یاد میدم.
پرسشهای متداول
هزینه تعمیر دریل شارژی معمولاً چقدره؟
هزینه تعمیر بستگی به نوع مشکل داره؛ تعویض ذغال یا باتری معمولاً هزینه کمی داره، ولی تعمیر گیربکس یا مدار کنترل هزینه بیشتری میبره. بهتره قبل از تعمیر، از تعمیرکار برآورد بگیرید.
آیا صرفه اقتصادی داره دریل قدیمی رو تعمیر کنم یا نو بخرم؟
اگه هزینه تعمیر بیش از نصف قیمت یه دستگاه نو باشه و دستگاه شما هم عمر زیادی کرده، معمولاً خرید نو منطقیتره؛ ولی برای دریلهای باکیفیت و نسبتاً نو، تعمیر همیشه بهصرفهتره. تو ویس همین مقاله توضیحات بیشتری در این مورد دادم.
چند وقت یکبار باید دریل شارژی رو سرویس کرد؟
برای استفاده خانگی، هر یک تا دو سال یکبار، و برای استفاده حرفهای و پرکار، هر چند ماه یکبار بازدید و سرویس دورهای توصیه میشه. اما برادرانه بخوام بهت بگم خرید دریل شارژی رو برای کاراهای خونگی توصیه نمیکنم.
آیا قطعات یدکی دریل شارژی بهراحتی پیدا میشه؟
برای اکثر برندهای شناختهشده، قطعات یدکی مثل باتری، ذغال و شارژر بهراحتی در بازار و مراکز تعمیر معتبر موجوده.
آیا آموزش تعمیر دریل شارژی برای افراد عادی هم قابل یادگیریه؟
بله، بخش زیادی از عیبیابی و تعمیرات ساده دریل شارژی رو میشه با آموزش درست یاد گرفت؛ همین موضوعیه که توی دوره آموزشی تعمیر باتری، شارژر و موتورهای براشلس آموزشگاه ما هم آموزش داده میشه.
سخن پایانی
تعمیر دریل شارژی وقتی بهدرستی و بهموقع انجام بشه، میتونه عمر دستگاه شما رو چند سال بیشتر کنه و از هزینههای اضافی جلوگیری کنه. اگه با مشکلی توی دریل شارژیتون روبهرو هستید یا میخواید خودتون مهارت تعمیر ابزار برقی رو یاد بگیرید، میتونید با آموزشگاه تعمیرات ابزار طباطبایی، دارای مجوز رسمی از سازمان آموزش فنی و حرفهای کشور، تماس بگیرید تا در دورههای آموزشی یا خدمات تعمیر همراهتون باشیم.